ODBIÓR BUDYNKÓW. OBOWIĄZKI INWESTORA I ORGANU ZAWIADOMIONEGO.

Odbiory budynków

Czynności kontrolno- rozpoznawcze przeprowadzane są na podstawie art. 23 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1204 t.j.), art. 56 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 t.j.) oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz. U. z 2005 r. Nr 225 poz. 1934).
Zgodnie z Art. 55 Prawo Budowlane Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:

1) na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii:
a) V, IX-XVI,
b)XVII – z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie,
c)XVIII – z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty, a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego,
d)XX,
e)XXII – z wyjątkiem placów składowych, postojowych i parkingów,
f)XXIV – z wyjątkiem stawów rybnych,
g)XXVII – z wyjątkiem jazów, wałów przeciwpowodziowych, opasek i ostróg brzegowych oraz rowów melioracyjnych,
h)XXVIII-XXX- o których mowa w załączniku do ustawy;
2)zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.Inwestor zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Art. 56 [Obowiązek zawiadamiania]Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy:

1)(uchylony)
2) Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
3)(uchylony)
4) Państwowej Straży Pożarnej

– o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym.

1a. Przepisy ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy projekt budowlany obiektu budowlanego nieobjętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag.

Organy wymienione powyżej zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym. Odnośnie do PSP organem jest właściwa terenowo Komenda Miejska lub Powiatowa PSP, która w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia, po przeprowadzeniu czynności kontrolno – rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej, zajmuje stanowisko w formie pisma, stwierdzając zgodność lub nie, wykonania obiektu z dokumentacją techniczno – budowlaną.

Nie zajęcie stanowiska w ww. terminie traktowane jest jako nie zgłoszenie sprzeciwu lub uwag.

Przebieg czynności kontrolno-rozpoznawczych:

Kontrolowany jest obowiązany umożliwić kontrolującemu przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych (art. 23 ust. 10 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej), w tym:
– udzielić niezbędnych informacji i wyjaśnień w sprawach objętych zakresem tych czynności oraz wyrazić zgodę na sporządzenie dokumentacji fotograficznej,
– umożliwić dostęp do obiektów, urządzeń i innych składników majątkowych, w stosunku do których mają być przeprowadzone czynności,
– zapewnić wgląd w dokumentację i prowadzone ewidencje objęte zakresem czynności,
– umożliwić sporządzenie kopii niezbędnych dokumentów,
– zapewnić warunki do pracy, w tym, w miarę możliwości, samodzielne pomieszczenie
i miejsce do przechowywania dokumentów,
– udostępnić środki łączności i inne konieczne środki techniczne, jakimi dysponuje,
w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia czynności,

Kontrolujący ma prawo wstępu do wszystkich obiektów i pomieszczeń (art. 23 ust. 11 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej), chyba że stanowią one część mieszkalną lub ich właścicielami albo zarządzającymi są:

– komórki lub jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego nadzorowane, Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu lub Straż Graniczna,obce misje dyplomatyczne, urzędy konsularne albo inne instytucje międzynarodowe korzystające z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych,

Kontrolujący podlega obowiązującym w obiektach i pomieszczeniach kontrolowanego przepisom o bezpieczeństwie i higienie pracy, o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie przeciwpożarowej (art. 23 ust. 12 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).

Kontrolujący nie podlega przeszukaniu przewidzianemu w regulaminie ochrony obiektów i pomieszczeń kontrolowanego (art. 23 ust. 12 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej),

Za zgodą kontrolującego, kontrolowany lub osoba upoważniona na piśmie a także osoby w charakterze świadków mają prawo do obecności podczas kontroli (§8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.10.2005 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną), przy czym:

Kontrolujący może odmówić ww. zgody jeżeli jej udzielenie mogłoby spowodować opóźnienie lub znaczne utrudnienie przeprowadzenia czynności (§8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną),

Kontrolujący odmawia ww. zgody jeżeli jej udzielenie naruszałoby przepisy o ochronie informacji niejawnych (§8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną).

Kontrolowany ma prawo do złożenia ustnych lub pisemnych oświadczeń dotyczących zakresu prowadzonych czynności, a kontrolujący nie może odmówić przyjęcia i udokumentowania oświadczenia, jeżeli ma ono związek z zakresem prowadzonych czynności (§7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.10.2005 r. w sprawie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną).

Z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół (art. 23 ust. 13 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej):

– protokół podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona (art. 23 ust. 13 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej),
– kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona ma prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem (art. 23 ust. 14 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej),
– kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona ma prawo odmowy podpisania protokołu, w takim przypadku kontrolujący czyni o tym wzmiankę w protokole (art. 23 ust. 15 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej),
– jeden egzemplarz protokołu kontrolujący doręcza kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej (art. 23 ust. 16 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).

Dokumenty i ewidencje umożliwiające przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych

Stosownie do ww. praw i obowiązków kontrolowanego oraz zakresu przedmiotowego planowanych czynności kontrolno-rozpoznawczych, w celu zapewnienia sprawności i efektywności oraz skrócenia czasu trwania kontroli, wskazanym jest przygotowanie następujących dokumentów i ewidencji:

– pełnomocnictwo lub upoważnienie wystawione przez podmiot kontrolowany dla osoby wyznaczonej do jego reprezentowania podczas kontroli oraz do podpisania protokołu,
– umowę zawartą pomiędzy właścicielem a zarządcą lub użytkownikiem budynku, obiektu budowlanego lub terenu (bądź ich części), określającą obowiązki stron w zakresie ochrony przeciwpożarowej, np.: umowa trwałego zarządu, umowa zwykłego zarządu, umowa najmu, umowa dzierżawy, umowa użyczenia itp. (nie dotyczy, gdy właściciel budynku jest jednocześnie jego użytkownikiem*),
– decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu pozwolenia na budowę,
– projekt budowlany (projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany),
– projekty architektoniczno-budowlane branżowe, w tym projekty urządzeń przeciwpożarowych,
– dokumenty potwierdzające uzyskanie zgody na odstępstwa od przepisów lub na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej,

dokumentację powykonawczą,
– dziennik budowy,
– oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
– scenariusz rozwoju zdarzeń w czasie pożaru,
– matrycę sterowań urządzeń przeciwpożarowych,
– deklaracje własności użytkowych, deklaracje zgodności, świadectwa dopuszczenia,
– certyfikaty zgodności i aprobaty techniczne na zastosowane w obiekcie wyroby budowlane i urządzenia przeciwpożarowe służące ochronie przeciwpożarowej,
– protokoły z przeprowadzonych odpowiednich dla danego urządzenia przeciwpożarowego prób i badań potwierdzających prawidłowość ich działania,
– protokoły z wykonania zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz ogniochronnego przejść i przepustów instalacyjnych oraz elementów budowlanych,
– protokoły badań i sprawdzeń instalacji użytkowych (elektrycznych, piorunochronnych, gazowych, wentylacyjnych, kominowych),
– aktualny odpis KRS przedsiębiorcy, stowarzyszenia, itd.,
– numer księgi wieczystej nieruchomości,
– książkę obiektu budowlanego,
– dane o obiekcie:
data budowy,
wymiary budynku (wysokość, długość, szerokość),
powierzchnię budynku (całkowitą i użytkową), powierzchnię zabudowy, kubaturę całkowitą budynku,
powierzchnie poszczególnych kondygnacji i stref pożarowych,
dokumentację dotyczącą ewentualnej przebudowy, nadbudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynku,
– umowę pomiędzy właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem obiektu budowlanego (abonentem), a operatorem systemu monitoringu pożarowego o świadczenie usługi transmisji alarmu pożarowego,
– instrukcję bezpieczeństwa pożarowego oraz potwierdzenie zapoznania pracowników z jej ustaleniami,
– dokumenty związane z postępowaniem z substancjami kontrolowanymi, nowymi substancjami i fluorowanymi gazami cieplarnianymi, w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, wykorzystywanymi w ochronie przeciwpożarowej, a także systemami ochrony przeciwpożarowej oraz gaśnicami zawierającymi substancje kontrolowane, nowe substancje lub fluorowane gazy cieplarniane lub od nich uzależnionymi, w tym w szczególności:

– instrukcje w języku polskim dotyczące przeznaczenia i funkcjonowania systemów ochrony przeciwpożarowej i gaśnic,

Karty Systemu Ochrony Przeciwpożarowej opracowane oddzielnie dla każdego systemu ochrony przeciwpożarowej zawierającego co najmniej 3 kg substancji kontrolowanych lub fluorowanych gazów cieplarnianych,

Certyfikaty personelu uprawniające do wykonywania poszczególnych czynności, w tym do: dokonywania wpisu do Karty Systemu Ochrony Przeciwpożarowej, instalacji, kontroli szczelności, konserwacji, serwisowania systemów ochrony przeciwpożarowej oraz odzysku i unieszkodliwiania systemów ochrony przeciwpożarowej oraz gaśnic,

Certyfikaty przedsiębiorcy uprawniające do instalacji, konserwacji lub serwisowaniu systemów ochrony przeciwpożarowej.